ཁྱིམ་གྱི་མཛེས་རྒྱན་འདི་ མཛེས་ཆའི་བརྡ་སྟོན་གྱི་ སྣུམ་འཁོར་ཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་མེན་པར་ ལཱ་འགན་དང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས་པའི་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ བསམ་ཞིབ་ཅིག་ཡང་ཨིན། སྡོད་གནས་མ་འདྲཝ་ཚུ་གིས་ མཛེས་རྒྱན་གྱི་ བཟོ་རྣམ་དང་ རྒྱུ་ཆ་གདམ་ཁ་ དེ་ལས་ བཀོད་རིས་བཟོ་བཀོད་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ དགོས་མཁོ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་བཀོད་འབདཝ་ཨིན། སྒྲ་མཛེས་རྒྱན་གྱི་འཆར་གཞི་འདི་གིས་ ལག་ལེན་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བར་ན་ འདྲ་མཉམ་བཟོ་ཐབས་ལུ་ ས་སྟོང་གི་ལཱ་འགན་དང་ གནམ་གཤིས་གནས་སྟངས་ དེ་ལས་ མི་སེར་ཚུ་གི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ གནད་དོན་ལེ་ཤ་ཅིག་ ཡོངས་སུ་རྫོགསཔ་སྦེ་ བརྩི་འཇོག་འབད་དགོཔ་ཨིན།
1. ས་སྟོང་ལས་འགན་གྱིས་མཛེས་རྒྱན་གྱི་སྒྲ་གདངས་གཏན་འབེབས་བྱེད།
ཁྱིམ་གྱི་ས་སྒོ་གི་ལཱ་འགན་ས་ཁོངས་འདི་གིས་ མཛེས་རྒྱན་གྱི་ ལག་ལེན་ཚུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན། དཔེར་ན་ མི་སྡེའི་ས་ཁོངས་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན་མི་ སྡོད་ཁང་འདི་ འོད་མདངས་ཅན་དང་ རླུང་འཚུབ་ཅན་གྱི་ མཛེས་རྒྱན་བཟོ་སྟེ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ མཛེས་སྡུག་ཅན་གྱི་ ཁང་ཆས་དང་ འོད་མདངས་འཇམ་པོ་ཚུ་ བརྒྱུད་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ བདེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བཟོ་དགོཔ་ཨིན། ཉལ་ཁང་འདི་ ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ སྒེར་གསང་དང་ ངལ་གསོ་ལུ་ གཙོ་རིམ་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དམའ་བའི་-ཚིལ་ཚད་ཀྱི་སྒྲ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་(དཔེར་ན། གོས་ཆེན་དང་ཤིང་བརྟན་པ) དེ་ལས་ འོད་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ཡོལ་ཚུ་གིས་-བཀག་ཆ་འབད་ནིའི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ ངལ་གསོ་དང་ངལ་གསོ་ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགས། ཐབ་ཚང་དང་ཁྲུས་ཁང་བཟུམ་གྱི་ལག་ལེན་མཐོ་བའི་ས་ཁོངས་ཚུ་གིས་ ཐུབ་ཚད་དང་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ གཙང་སྦྲ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ གཙོ་རིམ་བཟོཝ་ཨིན། ཆུ་- དང་མར་ཁུ་-ལུ་གདོང་ལེན་འབད་ཚུགས་པའི་ ཁྱད་ཆོས་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ རྫ་ཆས་དང་ ལྕགས་རིགས་བཟུམ་གྱི་ དངོས་པོ་ཚུ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཨིན། ལེགས་ཤོམ་སྦེ་-འཆར་གཞི་བརྩམ་ཡོད་པའི་ གསོག་འཇོག་ལམ་ལུགས་ཅིག་གིས་ཡང་ ས་སྟོང་གཙང་མ་དང་ གཙང་སྦྲ་ཅན་སྦེ་ བདག་འཛིན་འཐབ་དགོ།
2. གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་བསྟུན་ཐུབ་པའི་བཟོ་བཀོད།
ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་གནམ་གཤིས་གནས་སྟངས་ཀྱིས་ ཁྱིམ་མཛེས་རྒྱན་གྱི་ ཅ་ཆས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རླན་གཤེར་དང་ཆརཔ་འབབ་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ ཤིང་གི་ཁང་ཆས་ཚུ་ རླན་གཤེར་-ལུ་འགོག་ཚུགས་པའི་ ཤིང་ཆས་ཡང་ན་ ཉམས་སྲུང་འབད་མི་-སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤིང་ལས་ བཟོ་དགོ། ཆུ་འགོག་ཚོས་གཞི་འདི་ གྱང་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན་ དེ་ལས་ གྱང་ཤོག་འདི་ གྱང་ཤོག་གི་དོན་ལུ་ཨིན། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་སྐམ་པོ་དང་བསིལ་དྲགས་ནང་ རླན་གཤེར་ཅན་གྱི་མཉེན་པའི་ཅ་ཆས་ ༼བལ་གྱི་ས་གདན་བཟུམ་༽ ཚུ་ འོས་འབབ་ཆེཝ་ལས་ དྲོད་ཚད་མ་ཤོར་བར་ ཤེལ་གྱི་སྒོ་སྒྲིག་སྦོམ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན། ད་རུང་ འོད་ཀྱི་གནས་ཚད་མ་འདྲཝ་ཚུ་གིས་ མཛེས་རྒྱན་གྱི་ཁ་གསལ་ཚུ་ལུ་ཡང་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན།
༣ མི་སྒེར་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་མི་སྒེར་གྱི་དགོས་མཁོ་འདྲ་མཉམ་བཟོ་ནི།
ཁྱིམ་མཛེས་རྒྱན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མཐའ་མ་འདི་ མི་ཚུ་གི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ གྲུབ་ཐབས་འབད་ནི་འདི་ཨིན། བཟའ་ཚང་ཚུ་གིས་ ཨ་ལུ་དང་ ཡང་ན་ རྒས་ཤོས་ཚུ་ ཉེན་སྲུང་ལུ་ གཙོ་རིམ་བཟུང་དགོཔ་ཨིན། བཟའ་ཚང་གཞོནམ་ཚུ་གིས་ རིག་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་ལམ་ལུགས་ལུ་དགའ་འོང་། ༼ཚོས་གཞི་དྲོད་ཚད་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་བཏུབ་པའི་འོད་དང་ གསང་བའི་གསོག་འཇོག་བཟུམ།༽ དེ་འབདཝ་ད་ སྒྱུ་རྩལ་མཁནམ་ཚུ་གིས་ བརྟག་དཔྱད་དང་སླ་བསྲེ་{{༥}}བཟོ་རྣམ་ལུ་དགའ་འོང་། མཛེས་རྒྱན་གྱི་ "འོས་འབབ་" འདི་ གནས་སྟངས་ངེས་གཏན་མེདཔ་ལས་ དྲན་དགོཔ་ཁག་ཆེ། བཟའ་ཚང་གི་གཞི་བཀོད་དང་ མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་མི་དང་འབྲེལ་ ༼ཐག་རིང་ལས་ ལཱ་འབད་ནི་ཚུ་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་དོ་བཟུམ་༽ བསྒྱུར་བཅོས་ཅན་གྱི་ ཞིབ་འཇུག་ཁང་མིག་ཚུ་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་དང་ ལག་ལེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ ཁང་ཆས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ དེང་སང་གི་ཁྱིམ་ཚུ་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་ འགྲོས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།
མཇུག༌དོན
སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་-ཁྱིམ་གྱི་མཛེས་རྒྱན་འདི་མཐའ་འཁོར་དང་ལཱ་འགན་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་ལྟ་རྟོག་ཚུ་ མཉམ་བསྡོམས་འབད་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཨིན། མཐོང་སྣང་སྦོམ་གྱི་ས་སྒོའི་འཆར་གཞི་ལས་ ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ་གྱི་དངོས་པོ་གི་བཟོ་རྣམ་ཚུན་ཚོད་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་གྲོས་ཐག་ག་ར་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱི་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ལུ་ ལན་འཇལ་དགོཔ་ཨིན། མི་ཚེའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཚུ་གི་དགོས་མཁོ་ངོ་མ་ཚུ་ གཏིང་ཟབ་སྦེ་ཧ་གོ་ཚུགས་པ་ཅིན་རྐྱངམ་ཅིག་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཁྱིམ་གྱི་ས་སྒོ་འདི་ མཛེས་ཏོག་ཏོ་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་སྦེ་ བཟོ་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་ལས་ མཛེས་རྒྱན་འདི་ མི་ཚེའི་སྤུས་ཚད་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ངོ་མ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཚུགས།